Koninki

***

Władysław ORKAN tak pisał o Koninkach:

"W cichej, głębokiej kotlinie leży górska wioszczyna Koninki. Przytuliły ją Gorce do piersi i objęły z dwóch stron ramionami..." 

 Koninki (540-620 m npm) – mała wioska a właściwie część miejscowości Poręba Wielka – jej południowo-wschodnie skrzydło, położone u stóp Turbacza, w dolinie potoku Koninki, który powstaje z połączenia potoków Turbacza i Olszowego. Jest on bystry i płynie pięknym skalnym łożyskiem, tworząc baniory i kaskady.
Wzdłuż potoku – zrazu prawym, potem lewym brzegiem – droga prowadzi między zabudowaniami Koninek, należących do Poręby Wielkiej.
Na płn. stokach Turbacza i jego odnóg opadających ku Porębie i Niedźwiedziowi już w roku 1927 utworzono Rezerwat Przyrody im. W. ORKANA (o pow. ok. 200 ha). Zachowały się w nim fragmenty starej puszczy gorczańskiej.
W starych dokumentach występuje jako „Kuninki”. Na obszarze wioseczki urodził się i zamieszkiwał Władysław ORKAN, który też w niej umiejscawia akcję swoich "Komorników". Można tu spotkać znane z lektury tej powieści nazwiska, a mieszkańcy wskażą miejsce „poza wodą”, gdzie stała chata Margośki. Przypomnijmy sobie pierwsze zdania tej powieści:
„W cichej, głębokiej kotlinie leży górska wioszczyna: Koninki. Przytuliły ją Gorce do piersi i objęły z dwóch stron ramionami. Dokoła spadającej wartko roztoki leśnej rozłożyły się osiedla mniejsze i większe, po dwa, cztery i więcej zabudowań.
Grunta jałowe, kamieniste podnoszą się z obydwu stron wody ku ogołoconym z lasów górom. Na wąskich, poprzecinanych wysokimi miedzami zagonach szarzeją nierzadko potracone kępy, zarośnięte gęstą krzewiną. Stoki gór pokryły nagie, skaliste ugory, na których bydło rokrocznie zberczy zębami po próżnicy..."
"...W Koninkach cicho żyją ludzie. Góry odcięły ich od świata, z którym łączy ich tylko jarmark, odpust lub jakie wielkie święto. Poza tym nic...” 
Koninki ostatnimi czasy zmieniają swe oblicze. Stare, pamiętające jeszcze zapewne czasy Orkana, chałupy ustępują miejsca współczesnej zabudowie, wiele domostw utrzymanych jest w regionalnym stylu góralskim. Rdzenna ludność – Górale-Zagórzanie – słynie z kultywowania dawnych zagórzańskich

zwyczajów...

* * *